Home » Wat is er mis met het klimaat?

Wat is er mis met het klimaat?

Het klimaat bepaalt het weer. Om een trend in het klimaat te vinden wordt de temperatuur over een periode van dertig jaar of langer gemiddeld.

Het klimaat wordt warmer. Daar is geen speld meer tussen te krijgen. En we weten ook steeds beter waarom. Ook dat is niet meer te weerleggen. De hoofdoorzaak is de verbranding van koolstofhoudende brandstoffen door mensen. Steenkool, aardolie, aardgas en biomassa. En van de gevolgen komen we niet een-twee-drie meer van af.

In 2008 zond National Geographic Channel een documentaire uit, waarin – bij wijze van gedachtenexperiment – werd voorgesteld wat zou gebeuren als de mensheid plotsklaps helemaal van de aardbodem zou verdwijnen. Er werd een voorstelling gemaakt van de snelheid waarmee de natuur weer zou herstellen. En van hoe lang het zou duren dat alle sporen van de mensheid zouden zijn uitgewist. Dat leverde fraaie beelden op. Maar dat was fantasie. De werkelijkheid is minder fraai.

Video by National Geographic Channel, 2007, 1h26m56


Helaas hielden de makers van deze docu nauwelijks rekening met de belangrijkste nalatenschap van de mensheid: een onomkeerbaar verstoord klimaat en een dodelijk vervuilde biosfeer.

Er zit namelijk nog een addertje onder het gras.
Of om in aardolietermen te spreken: “Er zit nog een paar graden opwarming in de pijplijn”. Dat komt door de traagheid waarmee land en zee van nature kooldioxide opnemen en door ‘global dimming‘ en ‘kantelpunten‘ waarmee geen rekening werd gehouden.

Global Dimming

De documentaire ‘Global Dimming‘ van BBC Horizon, die in complete vorm nog te zien is op Vimeo (49m05), was de tegenhanger van ‘The Great Global Warming Swindle’ en is populair bij klimaatfatalisten. Deze docu schijnt te zijn verwijderd van youtube.

Video by BBC Horizon, 2005, 1m02

Voor de rest van deze documentaire klik hier. De tekst van de docu hier

Het is nu duidelijk geworden dat de grootschalige verbranding van koolstofhoudende brandstoffen niet alleen veel kooldioxide in de atmosfeer brengt, maar ook veel fijnstof, dat langer blijft hangen dan gedacht.

Kooldioxide zorgt voor opwarming. Fijnstof voor afkoeling.

Er is meer fijnstof (uit verbrandingsmotoren, kolencentrales en industriële installaties) in de atmosfeer gevonden dan verwacht. Dat betekent dat zonder al dat fijnstof de temperatuurstijging door kooldioxide nog flink wat hoger zou zijn geweest dan die nu is. Er is sprake van maskering van het verwarmend effect van kooldioxide, vanwege “global dimming” door fijnstof.

Vermindering van de uitstoot van fijnstof zal schonere luchten opleveren, wat tijdens de coronacrisis al is gebleken. Schonere luchten betekenen meer zonlicht dat de grond bereikt en extra opwarming onder de kooldioxide deken. De coronacrisis maakt dit effect meetbaar.

Zodra de atmosfeer schoner wordt door schoner verkeer, schonere elektriciteitsopwekking en schonere industrie, zal de “global dimming” door fijnstof afnemen en daardoor het opwarmende effect van kooldioxide toenemen. Extra reden om de kooldioxide-uitstoot te verminderen.

Literatuur referenties:

Travis, D.J. et.al., Contrails reduce daily temperature range. A brief interval when the skies were clear of jets unmasked an effect on climate., Nature 418, 601 (2002).

Smith et.al., Predicted Chance That Global Warming Will Temporarily Exceed 1.5 °C, Geophysical Research Letters 45(21), 11895-11903 (2018).

Liepert, B.G., Observed reductions of surface solar radiation at sites in the United States and worldwide from 1961 to 1990, Geophysical Research Letters 29(10), 61_1-4 (2002).

Kantelpunten

Video by World Economic Forum, 2019, 4m00

Literatuur referenties:

Steffen et.al., Trajectories of the Earth System in the Anthropocene,
Proceedings of the National Academy of Sciences of the USA (PNAS) 115(33), 8252-8259 (2018)
Zie ook: Steffen (Stockholm Resilience Centre, Stockholm University), Planet at risk of heading towards “Hothouse Earth” state. Keeping global warming to within 1.5-2°C may be more difficult than previously assessed.

Lenton et.al., Climate tipping points — too risky to bet against
Nature (Comment) 575(7784), 592-595 (2019)

Watts et.al., The 2019 report of The Lancet Countdown on health and climate change: ensuring that the health of a child born today is not defined by a changing climate
The Lancet, 13 november 2019, 1836-1878.